Gösteriş Çağında Zarif Kalabilmek

Son zamanlarda uzun uzun düşündüğüm bir konu var.

Belki yaş aldıkça, belki de insan kalabalıklarından biraz uzaklaşınca bazı şeyleri daha net görmeye başlıyor insan. Aynı manzaraya bakıyoruz ama artık göz başka ayrıntıları seçiyor.

Bir süredir bir tatil beldesinde yaşıyor ve işletmecilik yapıyorum. Her gün birbirinden farklı yüzler, farklı şehirlerden insanlar geliyor. Bu yüzden sadece tek tek insanları değil, toplumun küçük bir kesitini de izleme fırsatı buluyorum. Ve son zamanlarda içimde giderek büyüyen bir soru var: Acaba biz, fark etmeden zarafeti kaybediyor olabilir miyiz?

Burada zarafetten kastettiğim şık giyinmek ya da iyi restoranlar bilmek değil. Çünkü zarafet, önce insanın tavrında yaşar. Bir mekâna girerken verilen içten bir selamda... Sırasını bekleyebilmekte... Karşısındakini gerçekten görebilmekte... Konuşurken sesini değil, sözünü yükseltmekte... Belki de en çok, kendini sürekli göstermek zorunda hissetmemekte.

Bugün ise sanki bambaşka bir şey alkışlanıyor.

Kimin arabası daha büyük... Kimin çantasında hangi marka yazıyor... Kimin üzerinde daha görünür bir logo var... Gösterilen şeyler çoğaldıkça, insanın kendisi görünmez hâle geliyor. Bazen deniz kenarında yürürken kocaman marka logolarıyla kaplı insanlar görüyorum. O an aklımdan hep aynı cümle geçiyor: Gerçek lüks, kendini bağırarak anlatmak zorunda kalmaz. Belki de bu yüzden, gerçekten zarif insanlarda çoğu zaman gösteriş değil, sadelik dikkat çeker.

Çünkü gusto satın alınan bir şey değildir. Görgü de öyle. İkisi de zamanla oluşan bir kültürdür. İnsanın kendine, başkasına ve bulunduğu ortama gösterdiği özenin toplamıdır.

Beni düşündüren şey yalnızca bugünün yetişkinleri de değil. Asıl merak ettiğim, bütün bunları izleyerek büyüyen çocuklar. Bir çocuk sadece söyleneni değil, gördüğünü öğrenir. Eğer sürekli "ben"i merkeze alan bir dünyanın içinde büyüyorsa, başkasını fark etmeyi nasıl öğrenecek? Sınır koymanın sevgisizlik, nezaketin zayıflık, sessizliğin değersizlik sanıldığı bir çağda; empatiyi, sabrı ve saygıyı kim öğretecek?

Belki de asıl mesele tam burada başlıyor. Çünkü bir toplumun kültürü, yalnızca büyük eserleriyle değil; günlük hayattaki küçük davranışlarıyla da yaşar. Bir selamla... Bir teşekkürle... Bir özür dilemeyle... Bir başkasının alanına saygı gösterebilmekle... Bugün bunlar küçük ayrıntılar gibi görünüyor olabilir. Ama bazen bir medeniyet, tam da bu küçük ayrıntıları kaybetmeye başladığında sessizce değişir.

Belki de asıl lüks; herkesin dikkat çekmeye çalıştığı bir çağda, insan kalabilmektir.

Peki ya sen... Bugün insanlar senin üzerinde hangi markanın olduğunu mu hatırlıyor? Yoksa senin yanında kendilerini nasıl hissettiklerini mi?